in ,

Endüstride Yağlamanın Önemi

Endüstriyel anlamda birçok alanda gerekli görülen yağlar kullanım ve uygulama yerine göre çeşitlilik göstermektedir. Kimi alanlarda gres yağ kullanılırken kimi alanlarda ise sıvı yağlar tercih edilebilmektedir.

Piyasada bulunan bütün yağların baz hali birbirinin aynısıdır denilebilir. Ancak bu kadar fazla çeşitlilikte yağ bulunmasının nedeni, yağ işleyen firmaların rakiplerine üstünlük sağlamak için verimliliği arttıracak katkı maddeleri kullanmalarıdır. Firmalar tarafından yağlara katılan maddeler yağa birçok özellik kazandırır. Köpüklenmeyi önleyiciler, oksitlenmeyi önleyiciler, aşınmayı önleyiciler gibi olmazsa olmaz özelliklerin yanında sürtünmeyi azalttırıcı, viskozite indeksi arttırıcı, akma noktası düşürücü gibi verimliliği arttırıcı özellikler katkı maddeleri ile sağlanır.

Baz halindeki yağlar yapıları itibariyle 2 gruba ayrılmaktadırlar; madeni yağlar ve sentetik yağlar. Ham petrolün destinasyonu neticesinde oluşturulan petrol esaslı baz yağlar herhangi bir katkı maddesine maruz bırakılmadan işlenirler.

Genel anlamda sentetik yağlar, madeni yağlara göre daha dayanıklı olsa da günümüzde kullanılan katkı maddeleri neticesinde buna istisna durumlarda söz konusu olabilir. Sentetik yağlarda katkı maddesi kullanılamaz çünkü kimyasal olarak istenilen miktarlarda üretilirler. Madeni yağlara oranla daha uç sıcaklıklara ve basınç koşullarına da dayanıklıdırlar. Ancak üretim aşamalarının fazlalığı nedeniyle sentetik yağların maliyetleri yüksektir.

Sanayi ortamında çok kullanılan gres yağlar genel hatlarıyla %90 oranında temel yağ ve %10 oranında katkı maddesinden meydana gelir. Normal bir yağı gres yağa dönüştüren maddeler sabun cinsinde yani kalınlaştırıcı maddelerdir. Bu maddelerin en önemli özelliği performansa katkı sağlamalarıdır.

Endüstri alanında özellikle makine kullanımında olmazsa olmazlar arasında olan yağlama uygulaması, hidrolik yağlar, dişli yağları, türbin yağları, metal işleme yağları, kızak yağları gibi birçok isimle adlandırılır. Kısacası bir sistemde yağlama nerede kullanılıyorsa bu eyleme oranın ismi verilir.

Yağlamanın genel mantığı iki yüzey arasındaki sürtünme katsayısını düşürmektir. Bir film tabakası olacak şekilde uygulanan yağ bu aralıktaki kuru sürtünmeyi yok edecek biçinde azaltır. Kuru sürtünme ne kadar az olursa bir makine parçasındaki sürtünmeden kaynaklanan ısınma o kadar azalacaktır. Bunun yanında yağlamanın bir diğer amacı da oksitlenmenin ( paslanma ) önüne geçmektir.

Yağlarda Vizkozite:

Vizkozite yalnızca yağlar için kullanılan bir terim değildir. Herhangi bir sıvı için, onun akmaya karşı gösterdiği dirence verilen addır. Bazı yağ türlerinde yağın uygulanacağı yüzeyde fazla durması için vizkozite değerinin yüksek oranlarda olması beklenirken bazı yağ çeşitlerinde ise akıcılık önemli olduğundan bu oranın düşük olması beklenir. Tamamen kullanım alanına göre tercih edilecek bir özelliktir.

Yağlarda yaygın olan bir kanı; koyu renkli yağların bozulmuş olduğu düşüncesidir. Ancak her koyu renkli yağ bozulmuştur şeklinde bir yargıya varmak doğru değildir. Yağın bileşenlerinin geçtiği kimyasal koşullar yağın rengini belirlemektedir. Daha doğrusu bir yağ çeşidi ne kadar koyu renkteyse o kadar çalıştığı gerçektir. Çalışan bir yağ motor parçaları arasında kopmalar meydana getirir ve bu nedenle biriken parçacıklar bir süre sonra yağın rengini değiştirir. Orijinal renginden itibaren koyulaşmış olan yağların değiştirilmesi önerilir ancak baştan beri koyu olan bir yağ çeşidi için bozulmuş demek doğru değildir.

İkinci bir dikkat edilmesi gereken konu ise yağların zamanla motor parçacıkları arasında açılan boşluklardan akmasıdır. Çalışan motor parçaları zamanla aşınma nedeniyle boşluklar meydana getirir. Böyle bir durumda kullanılacak yağ çeşidinin vizkozitesi ( kalınlığı ) belirli periyotlarla arttırılmalıdır.

Yağ kullanımında dikkat edilmesi gereken en önemli husus ise kullanılmış, atık haline gelmiş yağların doğada serbest halde bırakılmamasıdır. Atık yağlar kesinlikle doğaya bulaştırılmamalıdır. Çevre kirliliğinin en önemli nedenlerinden biri olan atık yağların toprağa karışması ciddi sorunlara ve ekolojik bozulmalara neden olmaktadır.

Yağlama 

Gerek endüstride gerekse makine araç gereçlerinde yağ kullanımı bir zorunluluktur. Uygun yağı uygun yer ve makinede gerektiği kadar kullanmak dikkat edilmesi gereken bir husustur. Doğru yağlama için ise makine üreticlerinin hazırladıkları datasheetler ve dökümanlara riayet edilmelidir.

Yağlama Yapılmaz İse Ne olur ?

Bu sorunun cevabı çok basit; makinanız geri dönülmeyecek kadar hasar görebilir. Bu yüzden yağlama işlemini hafife almak çok acemice olacaktır.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir