in , ,

Scada Nedir ?

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), teknik konularda büyük bir alana ait denetim ve yönetim işlemlerinin yerine getirilmesine verilen kısa isimdir. SCADA kelimesi, kısaltmanın İngilizce açılımının baş harflerinden meydana gelmektedir. SCADA genellikle HMI (insan – makine ara yüzü / Human – Machine Interface) ya da MMI (Man – Machine Interface) kavramları ile birlikte kullanılmaktadır.

SCADA, veri tabanı sistemleri ile birlikte bir tesis ya da organizasyona ait tüm bileşenlerin üretim planlamasından, kontrolüne – gözetlemeden, müdahaleye otomatik kontrol ve denetimine olanak sağlamaktadır. Anlık hataları, geçmişte yaşanılan hataları günü, saati ya da meydana gelme aralıları dâhil olmak üzere tüm bilgileri kayıt altına alan, geniş kapsamlı kullanıma sahip üstün bir denetleme sistemidir.

SCADA ve benzeri sistemler katmanlaşan kayıt birimleri sayesinde farklı işletmelerde dâhil bütün kontrol işlemlerinin sağlanmasına olanak sağlamaktadır. Bahsi geçen katmanlar: Kaynak yönetimi, işletme kaynak yönetimi, süreç denetimi ve işletme kontrol katmanları olarak sıralanabilir.

Scada ‘nın klasik bir kontrol sisteminde durduğu yer.

İşletme Kaynak Yönetim Katmanı

Herhangi bir organizasyon bünyesinde faaliyet gösteren işletmelerin planlanmasına olanak sağlayan bu katman ile birlikte, organizasyonların hizmet politikaları da göz önünde bulundurularak üretim kararları alınabilir ve uygulanabilir. Ayrıca hizmet – üretim bölümleri ile diğer bölümler arasındaki işbirliği ya da iletişim sağlanabilir. Bu aşamada SCADA sistemine işletme kaynak planlaması olarak bilinen ERP uygulamaları da yardımcı olabilmektedir. Bütüncül bir kontrol sistemi olan SCADA ile bir işletmenin en alt katmanından en üst katmanına kadarki bütün veriler değerlendirilebilir ve işletme stratejilerine dair planlamalar yapılabilir. SCADA, işletmelerde alınacak kararlara yardımcı olabilecek bir sistemdir.

İşletme Yönetim Katmanı

SCADA, işletme yönetim katmanı ile işletmelerde bulunan bölümler arasındaki iş birliği ve koordinasyonun modern anlamda sağlanmasına yardımcı olmayı amaçlayan bir sistem. Ancak bu katmanın işletmeye dair iş birliği politikalarını belirleyebilmesi için kendisinden önceki katman olan işletme kaynak yönetimi katmanından gerekli bilgileri alması gerekmektedir. Bu katman temsili olarak bir çeşit işletme müdürlüğü olarak belirtilebilir.

Süreç Denetim Katmanı

İşletmelerde süreç tasarımı oldukça önemli bir kavramdır. Zamandan ya da insan – makine gücünden daha çok verimlilik alabilmek için bu bileşenler arasındaki süreçlerin oldukça iyi bir şekilde planlanması gerekmektedir. Süreç denetim katmanı ile birlikte bir işletmedeki tesisler ve makineler arasındaki zaman uyumluluğu iyileştirilmeye çalışılır. Bu katmanda genellikle SCADA yazılımları yer almaktadır.

İşletme Kontrol Katmanı

İşletme kontrol katmanı, işletmelerin fiziksel olarak kontrollerinin sağlandığı katman olarak belirtilebilir. Bu aşamada makineler ile elektronik cihazlar birbirine bağlanarak, işletmenin fonksiyonları yürütülür. Denetleyici elemanlar bu aşamada etkin görev alır ve ortaya çıkan tüm aksaklıklar düzeltilmek üzere kaydedilir. Hata verileri bilgisayar sistemlerine kaydedilir ve bir takım istatistiksel sonuçlar çıkartılır ya da sistem üzerinde gerçekleşen hatalar elektronik sistemlere sadece sinyaller halinde kaydedilir. Tahrik motorlar, bildiri ışıkları, açma – kapatma anahtarları, hız ölçme aygıtları, detektörler, sıcaklık – kuvvet – moment algılayıcıları bu katmanda bulunmaktadır. SCADA sistemi üzerinden verilecek olarak komutlar sayesinde, sistem tarafından tanınmış tüm bu elemanlar aktif edilebilir ya da işlemleri durdurulabilir. SCADA’nın kontrol özelliği bu katmanda daha çok ön plana çıkmaktadır.

Yukarıda sizlerle paylaştığımız tanımlamalardan sonra bir kaç şey söylemek gerekiyor. SCADA gerçekten geniş anlamlar içeren ve modern teknolojilerin varlığı ile ortaya çıkmış bir sistemler bütününün tanımı. Bu geniş anlam bütünün yanında SCADA ‘nın HMI ( insan makina arayüzü ) yazılımları ile karıştırılması gayet yanlış. Sacada gibi geniş kavramları olan bir sistemler bütünün tanımını spesifik bir prosesin kontrolü ve izlenmesi için kullanılan bir arayüz ile karıştırmak teknolojinin nimetlerinden faydalanmayı HMI ile bir nevi sınırlandırıyor. Belki çok karışık şeyler söylüyoruz ama demek istediğimiz şey şu ; Gerçekten scada ‘nın tanıma uygun sistemlerin içinde ; ERP , HMI ve diğer kaynaklerın bulunduğu kocaman bir sistemler bütünü vardır.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir