Bilim Teknik Haber

İstanbul Maratonu ve Rezonans Frekansı

 

2012 yılındaki Avrasya maratonu sonrası normalde teknik adamlarca bilinen ama kamu oyunun gündeminde yeni popülerleşen bir kelime  ” rezonans ” . Bu kadar duyulduktan ve kamu oyunun gündemine oturduktan sonra bu konuda bir makale yazmanın artık gerekli olduğunu düşündük.

Öncelikle makaleyi yazan bendeniz bir Elektronik & Haberleşme Mühendisiyim. Rezonans frekansının ne anlama geldiğini bilmenin ötesinde bu konuda bir çok hesaplama yapmış biri olarak bu yazıyı sizler için kaleme alıyorum.

Rezonans Nedir ?

Rezonans frekansı nedir sorusu daha doğru olurdu. Burda frekans nedir ? sorusunu sorabilirsiniz. Frekans nedir sorusunun detaylı cevabı için lütfen ” Frekans Nedir ? ” yazımızı okuyun. Frekans genel anlamda titreşim demektir. Bir gitarın tellerinin bir saniyedeki titreşim sayısı o telin frekensıdır. Denizdeki dalganın bir  saniyede kıyıya vurma sayısı o denizin frekansıdır. Aslında bu örnek çoğaltılabilir ama size yukarıda linkini verdiğimiz yazımızı okumanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Unutmadan ; eğer sıkıldıysanız sakın pes etmeyin ilerleyen aşamalarda rezonans frekansına yakalanmış bir köprünün yıkılma anları var. Bunu kaçırmak istemezsiniz.

Rezonans frekansı doğada bulunan her doğal ve yapay sistemin ” doğal frekansıdır “. Bir salıncak düşünün , işte o salıncağın bir saniyede ileri geri kendi kendine salınma sayısı o salıncağın rezonans frekansıdır.  Bir salıncağı ileri geri sallarken eğer salıncağı doğru zamanda itmez iseniz salıncak ya durur yada size çarpar. Salıncak tam size geldiğinde ve ileriye doğru gitmeye başladığı anda siz biraz daha itersiniz. İşte bu itmeyle salıncak dahada hızlanır. İşte bu periyodunuz salıncağın rezonans frekansıdır. Bu rezonans frekansı sayesinde salıncağı daha da hızlı ileri geri sallayabilirsiniz. Eğer buna devam ederseniz salıncak içindeki sallanan ile bereber ters dönebilir.

Size formülasyonlar vermeyeceğiz yada konuyu bu kadar teknik boyuta taşımayacağız ama temel bazı şeyleri bilmek te gerekiyor. Eğer rezonans frekansı olan doğal titreşim frekansı yakalanırsa insanların yürümesi ile bile köprüler rezonans frekansına yakalanıp çökebilirler. Tarihte askerlerin uygun adım geçişleri esnasında çokca köprü çökmüştür. Bu sebepten köprü üzerinden uygun adım geçilmez. Uygun adım geçilirse köprü gibi doğal frekansı çok düşük olan devasa sistemler yürüme ile bile çökebilirler.

Yürüme İle Köprü Nasıl Çöker ?

Aslında çok basit. Yüzlerce insanın aynı anda adım atması ile köprünün aşağı yukarı salınımı aynı ana denk gelirse köprü çökebilir. Köprü aşağı doğru salındığında insalar aynı anda ona tekrar yüklenirse köprü bir süre sonra artan bu salınım etkisi ile çöker. Bir gitar teli düşünün, tel aşağı yukarı binlerce kez titreşir. Her sistem böyledir. Gittiği kadar geri gelecektir. Bu geri gelme esansında siz ona ilave kuvvetle destek verirseniz her geri geliş ve gidişte bu titreşimin genliği artar ve sistem çöker.

Köprüler  Rüzgar İle de Rezonansa Yakalanabilir

Rüzgarında doğal frekansı çok düşüktür. Rüzgar yani hava akımları da deniz dalgaları gibi dalgalar halinde yayılabilirler. Peryodik olarak bir süre içinde şiddeti artan ve azalan bir hava akımı eğer köprünün rezonans frekansını yakalar ise o köprü artan bir şiddetle ile sallanmaya başlar , eğer rüzgar yeterince kuvvetli ise köprü çökebilir. Aşağıdaki videoda rüzgar yüzünden sallanan ve çöken onlarca köprü göreceksiniz.

İstanbul Maratonu ve Boğaziçi Köprüsü

2013 yılında alınan önlemlere rağmen köprü bu senede az biraz sallandı. Bu rezonans frekansının köprüde yürüyen insanlarca yakandığını gösteriyor. Bunun üstüne iyi bir rüzgar gelse felaket içten bile değil.  Organizasyonu düzenleyenlerin aldığı  önlemelere rağmen bu önlemlere uymayan duyarsız ve hatta aşırı bilinçsiz vatandaşların varlığı binlerce insanın hayatını tehlikeye atıyor. Ben deniz o durumda halk yürüşüne katılmak şöyle dursun o köprüye yaklaşmam bile.

Yorum Yap

Yorum yapmak için tıkla