in ,

Elektrik Motorlarında Enerji Tasarrufu İçin Neler Yapılmalı !

Enerji Bakanlığının hazırladığı dökümandan detayları sizlerle aşağıda paylaştık. Bu dökümanı okuduktan sonra konu ile ilgili mühendislik temelinde açıklamalarımızı sizlerle paylaşacağız.

İşletmedeki tüm motorların envanteri çıkarılmalı ve her bir motorun kullanım ve plaka (etiket?) bilgilerini (anma gücü, devir, verim, vs) ve yıllık çalışma saatlerini içeren bir liste hazırlanmalıdır. İlgi, gücü 25 hp’den büyük olan ve yılda 2000 saatten fazla kullanılan standart verimli motorlar üzerine yoğunlaşmalıdır. Servisteki motorların voltaj ve amperi ölçülmelidir.

Ekonomik ve enerji verimliliğini arttırıcı sonuçlara ulaşmak için bir motor tamir/değişim politikası hazırlanmalıdır ve motorlar en uygun uygulama için etiketlenmelidir – mesela derhal veya arızalanınca yüksek verimli bir motor ile değiştirin, arızalanınca şu spesifikasyonlarla sarıma gönderin gibi.

· Motorlar yüke uyumlu olarak seçilmeli ve aşırı ihtiyatlı davranıp gereğinden büyük motor seçme alışkanlığından vazgeçilmelidir. Böylelikle motorların plakalarında yazılı anma güçlerine göre düşük güçte ve dolayısı ile düşük verimde çalışmaları önlenmelidir. Motorlarda yük arttıkça verimi de artar ve genellikle %75 yükte motor verimi azami seviyeye ulaşır. Düşük yüklerde tüketilen elektrik enerjisi mekanik güç yerine artan oranda ısıya çevrilir ve motorlarda aşırı ısınmadan doğan arıza riskini arttırıp motorun ömrünü kısaltır.

·Değişken hızlı sürücü (DHS) sistemleri – invertörlü veya değişken frekanslı sürücü sistemleri olarak da bilinir – alternatif akımın frekansını ve dolayısı ile motorun dönüş hızını değiştirerek motorun gereğinden fazla yük çekmesini önler. Bu da aynı işin çok daha az enerji kullanarak yapılmasını mümkün kılar. Motorlara DHS sistemi ilavesi ile %50’ye varan enerji tasarrufu sağlanabilir. Yani aynı iş için motorun tükettiği elektrik enerjisi yarı yarıya azaltılabilir. DHS sistemi ile teçhiz edilmiş motorların maliyeti elbette daha yüksektir. Ancak doğru seçilmiş uygulamalarda – pompa ve kompresörler gibi – DHS sistemleri maliyetlerini genellikle iki yıl veya daha az bir süre içinde tasarruf ettikleri enerjiden öderler. Bazı analizlere göre motor sistemlerinde enerji tasarruf potansiyelinin sadece %10 kadarlık kısmı verim artışıyla sağlanabilir. Geriye kalan %90’lık kısım ancak motorların DHS sistemleriyle teçhiz edilmesiyle gerçekleşebilir.

Motor gücünün direk bağlantı yerine indirek olarak düz kayış veya standart V- kayışları ile iletildiği sistemlerde kayış kayması ve sürtünmeden dolayı %2 ile %8 arasında kayıplar oluşur. Bu kayıplar ve ortaya çıkan kayış ısınması standart kayışların tırtıllı yüksek verimli V-kayışları ile değiştirilmesiyle önlenebilir.

Dökümanda verilen bilgiler gerçekten ciddi enerji tasarrufu sağlanacak konuları kısaca özetlemiş. Bu etkili yazının üzerine söylenecek çok bir şey yok ama kısaca bizde bir şeyler söyleyelim.

-Inventör kullanımı ile enerji tasarrufu sağlamak için motorun nerde ve ne şekilde kullanıldığının , ne kadar süre çalıştığının ve bunlar gibi bir sürü etkenin ciddi roller oynadığını söylemek gerek. İnventör ile tasarruf sağlamak ne olursa olsun herhangi bir motoru değiştirmek ile mümkün olmayacaktır. Genelde her invertör bağlanan sistem enerji tasarrufu yapar demek ciddi bir yanlıştır. Kısacası sistemin durumu incelenmeli ve ilgili teknik personelin (mühendis) görüşleri dikkate alınarak kararlar verilmelidir. Diğer koşulda her yere invertör bağlayalım söylemi herkesin aklından geçebilir ama herkesin aklından geçen ile enerji tasarrufu yapılamayabilir.

-Motorların mil tahriklerinin yüklere doğru ve enerji kayıpsız aktarılması da ayrı ve mühendislik gerektiren bir konudur. Bu konuya da profesyonelce yaklaşım sizlere enerji tasarrufunda yardımcı olabilir.

Kısaca verimli ve yüksek performanslı sistemler firmalara rekabet konusunda ciddi avantajlar sağlayacaktır. Ciddi rekabet kabiliyetine sahip olmak için de mühendislik hizmetlerini almak konusunda tereddüt edilmemelidir.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir