Bilim Teknik Nasıl Çalışır ?

Sonar Nasıl Çalışır ?

SONAR (Sound Navigation and Ranging), ses dalgalarının özelliklerinden yola çıkarak herhangi bir cismin uzaklığını, boyutunu, hızını ölçen sistemlere verilen addır. Yani sesin su altında ya da üzerinde yayılma esasına dayanarak haberleşmeyi ya da başka cisimleri tespit etmeye yarar.

Bilim dünyasındaki birçok gelişmede olduğu gibi SONAR teknolojisinde de doğadan örneklerden yola çıkılmıştır. Yunuslar su altında SONAR sistemleri ile haberleşmeyi sağlamaktadır ve yarasalar ise havada avlarını SONAR ile tespit edebilmektedirler.

Günümüzde SONAR cihazlar en fazla deniz araçlarında kullanılmaktadır. SONAR cihazların temel mantığı insan kulağının eşik değeri dışındaki bir ses dalgasını gönderip daha sonra herhangi bir yere çarpıp geri dönen dalgaları ise dinlemektir. Ses üretimi gemilerin genellikle altında bulunan transdüktörler ile gerçekleştirilir. Oluşan ses su altında herhangi bir cisim ile karşılaşıncaya kadar ilerler. Çarptıktan sonra ise geri döner ve geri dönen ses dalgasını saptamak için ise başka bir transdüktör kullanılır. Üretilen ses dalgasının hedefe ulaşıp geri dönme süresinden cismin uzaklığı saptanmış olur. Bu saptama “Yol=Hız x Zaman” formülü ile gerçekleştirilir. Buradaki hız, sesin hızıdır ve su altındaki bir sesin hızı havadakinin 4 katı daha hızlı olup yaklaşık değeri saniyede 1460 metre kadardır. Bu hız suyun sıcaklığına göre değişebilmektedir.

SONAR cihazları, hedefteki cismin uzaklığının gösterilmesi için, neon ışıklar ile gösterimi gerçekleşen televizyon tüpüne benzeyen bir ekran ile görevlerini tamamlamış olurlar. Bazı cihazlarda anlık görüntüler kaydedilirken daha gelişmiş sonar cihazlarda ise üç boyutlu görüntüleme yapmak mümkündür.

6 yorum

Yorum yapmak için tıkla

 

  • Duvarın arkasını ses dalgaları aracılığıyla gösteren bir sonar sistemi yapma peşinde yim bunu yapmak için nelere ihtiyacım var?

    • enterasan bir bir soru. bu tarz sistem hali hazırda var ama legal olarak satışının yapılabileceğini sanmıyorum. ama kısaca bunun ciddi zaman ve ciddimühendislik gerektireceğini söyliyeyim. kısaca size en az 1 verici ve 3 adet alıcı lazım. bence 1 adet yüksek frekans (ultrasonik verici) ses üreteci ve 120 derece açıyla etrafına konulmuş ultsonik alıcı koyup bunun aynı anda dinlenecek olan duvara dayanacak şekilde paralel olması lazım. bundan sonra ses üretcinden yayılan ve kapalı mekandan geri yansıyan sinyallerin faz farklarından iyi bir algoritma ile (şte esas mühendislik barada) içeride n olup olmayacağına dair bir çalışma yapılabilir. ama ben yılların eletronik mühendisiyim böyle bir proje bile benim yıllarımı alırdı.

  • Örneğin minyatür bir sonarla su altı haritalama çalışması yapmak istesek, küçük motorlu makul düzeyde oyuncak bir gemiye entegre edebileceğimiz bir sonar sistemi kurabilir miyiz. Böyle bir proje yapmak umudundayım. Fakat tabi henüz bunun sistematiğini oturtmuş değilim. Böyle ufak bazda ses dalgası yayacak ürünleri temin etmek mümkün mü? Bu konuda fikirlerinizi paylaşırsanız sevinirim.

    • bence gayet mümkündür. bu anlamda size üç temel şey lazım. sonar verici , sonar alıcı , eğer veriyi anlık görmek istiyorsanız rf data iletici (433mhz serbest band ) , eğer veriyi kaydetmek istiyorsanız veri kaydedici vb sistemler kullanarak bu işi yapabilirsiniz. ama bu konuda elektronik mühendislerinden ciddi destek almanız lazım. bu yoruma vereceğimiz cevap size sadece umut verebilir.